Koffie?

Explosievenonderzoek en -advies

'Een gedegen explosievenonderzoek beperkt zich niet tot de periode 1940-1945, maar gaat door tot de dag van gisteren.'

Ondanks dat de Tweede Wereldoorlog ruim 75 jaar geleden heeft plaatsgevonden, zitten er nog steeds oorlogsresten zoals munitieartikelen in de Nederlandse bodem. Deze ontplofbare oorlogsresten worden nog dagelijks bij bodemwerkzaamheden aangetroffen. Bewust als er naar gezocht wordt, maar helaas ook onbewust. Daardoor loopt men een groot veiligheids- en financieel risico. Tijs Kleuters is adviseur en onderzoeker explosievenonderzoek bij DAGnl. Tijs vertelt:

‘Ondanks dat de Tweede Wereldoorlog lang geleden heeft plaatsgevonden, is de opsporing van ontplofbare oorlogsresten voor veel opdrachtgevers vaak nog een nieuw onderwerp. Toch is het volgens het Arbobesluit artikel 4.10 voor een initiatiefnemer van werkzaamheden verplicht om werkgerelateerde risico’s in kaart te laten brengen. Ontplofbare oorlogsresten horen daar ook bij. Naast Arboveiligheid is er natuurlijk ook de openbare veiligheid die een rol speelt bij dit onderwerp. Bij dit laatste speelt het bevoegd gezag (veelal de gemeente waar de geplande bodemingrepen plaats gaan vinden) weer een belangrijke rol.’

'Al is de kans dat het verkeerd gaat niet heel groot, het effect van een explosie is dat wel '

Tijs Kleuters

Tijs: 'Opdrachtgevers die bij een project verrast werden door het aantreffen van explosieven, nemen een gedegen risicoanalyse vanaf dat moment vaak standaard mee in hun werkvoorbereiding. Zij hebben op een negatieve manier hun les geleerd. Er zijn echter ook nog partijen die zeggen: “het gaat toch altijd goed?”, of “ik ga er van uit dat mijn project plaatsvindt in onverdacht gebied want hier is volgens mij niet gevochten in de oorlog”. Dat is natuurlijk verkeerde zuinigheid. Er wordt misschien een kleine kostenpost voor een gedegen gebiedsanalyse uitgespaard, maar een onevenredig groot veiligheids- en financieel risico gelopen. Het gaat niet vaak verkeerd, maar als het verkeerd gaat is het effect heel groot. Het is niet voor niets dat een instantie als de Inspectie SZW (de voormalige Arbeidsinspectie) steeds actiever toetst op de vraag of er voorafgaand aan bodemingrepen een gedegen risicoanalyse is uitgevoerd.'

Voorkom veiligheids- en commerciële risico’s

Er zijn dus twee risico’s op het gebied van veiligheid: de Arboveiligheid en de openbare veiligheid. Tijs: 'Eigenlijk is er dus ook nog een derde risico wanneer er geen passende risicoanalyse naar ontplofbare oorlogsresten wordt uitgevoerd: het commercieel risico. Als er geen beeld is op de kans dat er in een werkgebied munitieartikelen kunnen liggen, of er heeft in het gebied geen noodzakelijke opsporing plaatsgevonden, dan kunnen projecten simpelweg stilgelegd worden, met alle stagnatiekosten van dien. Het onderwerp ontplofbare oorlogsresten hoort dus bij een gedegen werkvoorbereiding. Dat is dé reden dat DAGnl dit onderwerp in eigen hand heeft, om de aangegeven risico’s bij onze projecten vóór te zijn.'

Vroeg in het proces betrekken

Tijs: 'Als Xplosure voeren we zelf geen opsporingswerkzaamheden uit in het veld. Wel onderhouden we contact met gecertificeerde opsporingsbedrijven die dezelfde mentaliteit hebben als wij: doen wat nodig is. Niets meer en niets minder. Omdat bij ons het advies en de opsporing strikt gescheiden zijn, kan een opdrachtgever ervan uitgaan dat onze inzet objectief en onafhankelijk is. We onderzoeken project specifiek en overleggen met de klant wat nodig is. Omdat Xplosure onderdeel uitmaakt van DAGnl kunnen we vroeg bij het werkproces betrokken worden. Bovendien kunnen we met ons explosievenonderzoek een multidisciplinair team vormen met collega’s van archeologie, bodem, ecologie of andere relevante expertises.'

Efficiënt en onafhankelijk onderzoek

Een gebiedsanalyse begint (conform het Arbobesluit) met een oriënterend onderzoek. Tijs: 'We gaan na of de aanwezigheid van ontplofbare oorlogsresten uitgesloten kan worden, of dat er wellicht sprake is van een kans op het aantreffen van achtergebleven munitieartikelen in de bodem van het projectgebied. Is die kans er? Dan wordt er een vooronderzoek uitgevoerd dat conform het ‘Certificatieschema ‘Vooronderzoek en Risicoanalyse Ontplofbare Oorlogsresten’ wordt uitgevoerd. Op deze manier weet je als opdrachtgever dat het onderzoek objectief is en volgens de meest recente onderzoeksmethodieken wordt opgezet en opgeleverd. Mocht uit de historische studie blijken dat (een deel van) het plangebied een verhoogde kans heeft op het aantreffen van munitieartikelen, dan wordt een advies gegeven over het vervolg. Dit kan zijn middels een projectspecfieke analyse, daarbij wordt gekeken naar de geplande werkzaamheden, of een direct opsporingsadvies. Op het gebied van ontplofbare oorlogsresten kunnen we klanten dus op verschillende manieren ontzorgen. Ons uitgangspunt, doen wat nodig is, zonder daarbij onnodige onderzoeksinspanningen uit te gaan voeren. Efficiënt en onafhankelijk onderzoek, daar draait het om.'

'Een gedegen explosievenonderzoek beperkt zich niet tot de periode 1940-1945, maar gaat door tot de dag van gisteren.'

Focus op oorlog én naoorlogse activiteiten

Tijs: 'Bij een explosievenonderzoek is het altijd de vraag, hoe uitgebreid wil je het aanpakken? Wat is nodig? Heb je een plangebied waarvan je vermoedt dat het na de oorlog al een aantal keren is ontgraven omdat er in de naoorlogse periode bijvoorbeeld al riolering of kabels zijn aangelegd? Dan kan je de focus leggen op de oorlogshandelingen in de periode 1940-1945. Je kan ook zeggen: we doen bij dat gebied wat noodzakelijk is, maar we leggen het accent op de naoorlogse ontwikkelingen in het gebied. Deze werken immers risicoverlagend. Een gedegen explosievenonderzoek beperkt zich dus niet tot de periode 1940-1945, maar gaat door tot de dag van gisteren.'

Voer gedegen onderzoek uit

Bij een bureaustudie voor een locatie in het Gelderse Aalten bleek dat er aan de aangrenzende weg in 2010 een vliegtuigbom was gevonden. Tijs: 'De alarmbellen gingen natuurlijk af. Normaal gesproken zou een onderzoeker zeggen: er is een bom gevonden aan de aangrenzende weg, het onderzoeksgebied is dan ook verdacht. Maar dít is een voorbeeld van waar een extra onderzoeksinspanning echt heeft geloond. Het explosief werd weliswaar direct naast de projectlocatie gevonden, maar ook vlak bij een brug. Wij hebben de gegevens van de bom bekeken, waaruit bleek dat het van Duitse komaf was en van het kaliber 250 kilo. We wisten door het historisch onderzoek dat Duitse troepen de brug hebben willen opblazen, maar van een Duits bombardement in Aalten was niets bekend. De meest aannemelijke conclusie was dus dat de bom daar moet zijn ingegraven en als springlading voor de op te blazen brug had moeten fungeren. De brug is in 1945 weliswaar opgeblazen, maar misschien is dat met één bom al gelukt zodat ze deze bom niet af lieten gaan. Dit voorbeeld geeft aan, als je net even wat meer inspanning verricht om dieper op de materie in te gaan, dat je zaken in perspectief kan plaatsen en je daar ook echt achter kan staan.’

nieuwsbrief afbeelding
Explosievenonderzoek en -advies
1 augustus 2022

Ondanks dat de Tweede Wereldoorlog ruim 75 jaar geleden heeft plaatsgevonden, zitten er nog steeds oorlogsresten zoals munitieartikelen in de Nederlandse bodem. Deze ontplofbare oorlogsresten worden nog dagelijks bij bodemwerkzaamheden aangetroffen. Bewust als er naar gezocht wordt, maar helaas ook onbewust. Daardoor loopt men een groot veiligheids- en financieel risico.

Lees meer
nieuwsbrief afbeelding
3D
18 juli 2022

Langzaamaan wordt 3D binnen de civiele branche steeds meer standaard. Ook binnen DAGnl gebruiken we steeds vaker 3D ontwerpen en visualisaties.

Lees meer
nieuwsbrief afbeelding
Woongroep voor ‘gevleugelde vrienden’ bij Huize Vincentius Udenhout
14 juli 2022

De watertoren van het voormalige Vincentiusklooster te Udenhout (1927) wordt gerestaureerd en geschikt gemaakt voor de komst van kerkuilen, zwaluwen en vleermuizen.

Lees meer
nieuwsbrief afbeelding
Een flexibel bestemmingsplan maken is een uitdaging
16 juni 2022

Aan de Molenstraat in Wanroij staat de oude fabriek van de Boerenbond. De komende jaren wordt deze locatie getransformeerd door Korenveld BV tot een nieuwe wijk van circa 90 woningen. Naast de fabriek is de Welkoop gevestigd, ook deze zal plaats maken voor de nieuwe woonwijk. Om dit te kunnen realiseren moet er nog veel gebeuren, waaronder de wijziging van het bestemmingsplan.

Lees meer
nieuwsbrief afbeelding
Ik wil weten wat er achter een tekening zit
3 juni 2022

Thijmen is civieltechnisch projectleider bij DAGnl. Hij werkt inmiddels zo’n vier jaar in Olst bij Buro Hoogstraat (onderdeel van DAGnl). In die vier jaar heeft hij zich doorontwikkeld van civieltechnisch medewerker tot projectleider. Thijmen vertelt: ‘Langzamerhand ben ik doorgegroeid tot projectleider. Ik ben net klaar met de opleiding integraal projectmanagement op de HAN in Arnhem. […]

Lees meer
nieuwsbrief afbeelding
VAN AUTOCAD CURSUS TOT MEELOPEN MET VERSCHILLENDE EXPERTISES
25 mei 2022

Remco Timmerman volgt de opleiding Ruimtelijke Ontwikkeling aan NHL Stenden Hogeschool. Hij zit in het tweede jaar en loopt stage bij Buro Noord (onderdeel van DAGnl).

Lees meer
nieuwsbrief afbeelding
Nieuwe cijfers: CO2-uitstoot van DAGnl in 2021
5 mei 2022

Twee keer per jaar maken we een overzicht van onze totale CO2-uitstoot. De cijfers van 2021 zijn bekend.

Lees meer
nieuwsbrief afbeelding
Jong geleerd is oud gedaan
13 april 2022

Vorige week gaf adviseur explosievenonderzoek Tijs Kleuters een gastles aan twee klassen van 5 VWO van het Rodenborch-College in Rosmalen. Het thema van deze les? Geschiedenis vind je overal!

Lees meer
nieuwsbrief afbeelding
Vanaf het idee tot en met de uitvoering
6 april 2022

De Gasfabriek is Deventer is een groot campusterrein. Op het terrein zitten meerdere ondernemershuizen. De gemeente gaat het volledige campusterrein op knappen. Teun Grotenhuijs, werkvoorbereider/ toezichthouder (Buro Hoogstraat, onderdeel van DAGnl) vertelt over het project.

Lees meer
nieuwsbrief afbeelding
DAGnl is VCA* gecertificeerd
30 maart 2022

Bij DAGnl vinden wij de veiligheid van onze collega’s heel belangrijk. Voor de gezondheid van onze collega’s. Maar ook voor jou als opdrachtgever om risico’s tot een minimum te beperken.

Lees meer
nieuwsbrief afbeelding
Deelname Infra Relatiedagen Hardenberg
28 februari 2022

Zet jij verschillende advies-, ontwerp- en onderzoekbureaus in voor jouw civiele project? Wil je liever een partner die alles uit handen neemt? Maak kennis met DAGnl tijdens de Infra Relatiedagen

Lees meer
nieuwsbrief afbeelding
Van werken in een groothandel naar werken in de civiele techniek
24 februari 2022

Dirk Bouma is een half jaar geleden als werkvoorbereider bij Buro Noord (onderdeel van DAGnl) begonnen. Naast zijn werk volgt hij de hbo-opleiding Civiele Techniek via Civilion. Voordat hij bij Buro Noord startte werkte hij in een volledig andere branche. Dirk vertelt over zijn carrièreswitch.

Lees meer
nieuwsbrief afbeelding
Beeld en beleving versus beheer en onderhoud
12 januari 2022

Het Marktplein ligt in het hart van Apeldoorn. Het plein wordt na twintig jaar opnieuw ingericht tot Plein van de Stad Daar mag collega Bas vanuit Civil Management (onderdeel van DAGnl) bij ondersteunen.

Lees meer
nieuwsbrief afbeelding
Korte lijnen en regionale binding
15 december 2021

Waarom de samenwerking tussen Civil Management (onderdeel van DAGnl) en de gemeente Zevenaar goed werkt? Door de korte lijnen en realistische afspraken die worden nagekomen! Aldus Gerrit Liefers projectleider bij de gemeente Zevenaar.

Lees meer
nieuwsbrief afbeelding
Update CO2-prestatieladder
1 december 2021

Twee keer per jaar maken we een overzicht van onze totale CO2-uitstoot. De cijfers voor de eerst helft van 2021 zijn bekend.

Lees meer
nieuwsbrief afbeelding
Uniek project
19 november 2021

De komende maanden wordt het project ‘2e spoorviaduct Zevenaar’ uitgevoerd. Binnen DAGnl zijn we de afgelopen maandendruk bezig geweest met de voorbereiding. Het tweede spoorviaduct in Zevenaar komt aan de rand van het bedrijventerrein 7Poort.

Lees meer
nieuwsbrief afbeelding
Volledig ontzorgd
7 oktober 2021

Ontzorgen. Dat is de basis van de samenwerking tussen gemeente Deventer en Buro Hoogstraat (onderdeel van DAGnl). Ruim vijf jaar en verschillende infra projecten verder vertelt Jan Jaap van der Woude, projectmanager bij de gemeente Deventer, over de samenwerking: ‘Een aantal jaar geleden kwam ik via Fred Henniphof in contact met Buro Hoogstraat. Door Fred […]

Lees meer
nieuwsbrief afbeelding
Van Land van Ooit tot Hightech Medische Campus
19 augustus 2021

In 2015 ontstond het idee om het voormalig Land van Ooit om te toveren tot Landgoed Steenenburg. Jan Keldersbeheer BV nam het initiatief voor het ontwikkelen van een High Tech Medische Campus op het Landgoed Steenenburg.

Lees meer
nieuwsbrief afbeelding
Een eigen circulariteitstool ontworpen voor het ontwerpproces
14 juli 2021

orn en Jurrian studeren af bij Buro Hoogstraat (onderdeel van DAGnl) en doen onderzoek naar circulariteit binnen het civiele ontwerpproces. Ze studeren beiden Civiele Techniek aan de Windesheim en hebben voor hun afstudeerscriptie een eigen Excel tool ontworpen.

Lees meer
nieuwsbrief afbeelding
De opdrachtgever nóg beter bedienen
9 juni 2021

Sinds 2016 ondersteund Marisa Prins van Buro Noord (onderdeel van DAGnl) als werkvoorbereider de gemeente Zwartewaterland bij de voorbereiding van diverse projecten.

Lees meer
nieuwsbrief afbeelding
Duurzame relaties, natuurlijke groei en mooie projecten
1 juni 2021

Fred liep stage bij Buro Hoogstraat en startte in 2011 zijn eigen bedrijf: Buro Noord (onderdeel van DAGnl).

Lees meer
nieuwsbrief afbeelding
Onze nieuwe website is gelanceerd!
5 mei 2021

We ondersteunen je graag met onze vier diensten: advies, onderzoek, ontwerp en toezicht . En dat op het gebied van twaalf verschillende expertises!

Lees meer
nieuwsbrief afbeelding
Een duale studie was de uitkomst!
5 mei 2021

Rob Tuin startte zijn mbo stage bij Buro Noord (onderdeel van DAGnl) en werkt daar inmiddels vijf jaar.

Lees meer
nieuwsbrief afbeelding
Waar niet werken en leren tegelijk?
2 mei 2021

Lars Liefers (20) en Christof Knobbe (20) hebben allebei de mbo studie Middenkaderfunctionaris Infra afgerond aan het Deltion College in Zwolle.

Lees meer
nieuwsbrief afbeelding
CO2-UITSTOOT 2020
27 april 2021

Vorig jaar reden we aanzienlijk minder zakelijke kilometers. Thuiswerken heeft daar zeker een rol in gepeeld.

Lees meer
nieuwsbrief afbeelding
Vervanging Klooster- en Flessenbergerbrug in Wapenveld
14 april 2021

Ulis werkt sinds oktober vorig jaar als werkvoorbereider bij Civil Works (onderdeel van DAGnl). Inmiddels zit hij middenin zijn eerste project: Vervanging Klooster- en Flessenbergerbrug te Wapenveld.

Lees meer
nieuwsbrief afbeelding
Sporen Fliegerhorst Deelen – Het Nationaal Park De Veluwe
8 april 2021

DAGnl heeft in opdracht van Het Nationale Park De Hoge Veluwe een grote opdracht uitgevoerd naar archeologische resten uit de Tweede Wereldoorlog.

Lees meer